Website migratie: hierop moet je letten voordat je de knop omzet

Een website migratie is een van die klussen die simpel lijken totdat er iets misgaat. Of je nu verhuist naar een andere hostingpartij, overstapt op een nieuw CMS of een compleet nieuwe website live zet: er zijn tientallen momenten waarop het mis kan gaan. Gegevens die verloren raken, formulieren die stilletjes niet meer werken, en het pijnlijkst van allemaal: Google-posities waar jaren aan is gebouwd die in een paar weken verdampen. Het goede nieuws is dat vrijwel al die risico’s te ondervangen zijn met een doordachte voorbereiding. In deze longread lopen we het hele traject door, van back-up tot nazorg.

Wat verstaan we onder een website migratie?

De term website migratie dekt meerdere situaties, en het is goed om vooraf scherp te hebben welke op jou van toepassing is, want de risico’s verschillen per scenario:

• Hosting- of serververhuizing: de site blijft gelijk, maar draait straks op een andere server of bij een andere provider
• Nieuwe website op hetzelfde domein: een redesign of een overstap naar een ander CMS, waarbij vaak ook URL’s veranderen
• Domeinwijziging: de site verhuist naar een andere domeinnaam, met alle SEO-gevolgen van dien
• Combinaties en samenvoegingen: meerdere sites die opgaan in één nieuwe, of een nieuwe site op een nieuw domein bij een nieuwe host

Een kale hostingverhuizing is vooral een technisch verhaal: alles moet blijven werken zoals het werkte. Zodra er ook iets aan de site zelf verandert, komt daar het SEO-vraagstuk bij: Google moet de nieuwe situatie leren kennen zonder dat je autoriteit verloren gaat. Hoe meer er tegelijk verandert, hoe groter het risico. Verander daarom liefst niet alles tegelijk; wie én van host én van CMS én van URL-structuur wisselt, kan bij problemen nauwelijks meer achterhalen waar het misging.

Begin met een volledige back-up, en test die ook echt

De eerste stap van elke migratie is een complete back-up van de bestaande situatie: alle bestanden, de volledige database, e-mailaccounts als die bij de hosting horen, en de DNS-instellingen van het domein. Dat klinkt als een open deur, maar in de praktijk gaat het hier verrassend vaak mis. Niet omdat er geen back-up is, maar omdat niemand heeft gecontroleerd of die back-up compleet is en daadwerkelijk terug te zetten.

Test je back-up dus voordat je ook maar iets verhuist. Zet hem terug op een testomgeving of lokale server en controleer of de site het daar doet, inclusief afbeeldingen, uploads en instellingen. Een back-up die je nooit hebt teruggezet, is in feite een aanname. En minstens zo belangrijk: ruim je oude hosting pas op als de nieuwe situatie volledig draait en bewezen werkt. Laat het oude pakket nog zeker een maand doorlopen; die paar tientjes zijn de goedkoopste verzekering die je ooit afsluit.

Breng de huidige site volledig in kaart

Voordat je iets verandert, wil je exact weten wat je hebt. Maak een inventarisatie van de bestaande situatie:

• Alle URL’s: crawl de site met een tool als Screaming Frog, zodat je een complete lijst hebt van pagina’s die nu bestaan en vindbaar zijn
• SEO-data: exporteer uit Google Search Console welke pagina’s verkeer en posities opleveren, zodat je later kunt vergelijken
• Statistieken als nulmeting: leg vast wat het normale bezoekersniveau is, anders kun je na de migratie niet beoordelen of er iets is weggevallen
• DNS-records: noteer alle records, ook die voor e-mail (MX, SPF, DKIM), want die worden bij verhuizingen nogal eens vergeten
• Koppelingen en certificaten: breng in kaart welke externe diensten met de site praten, denk aan betaalproviders, formulieren, API’s en het SSL-certificaat

Deze inventarisatie is je meetlat voor de rest van het traject. Elke vraag die je na de migratie hebt (“deed die pagina het eigenlijk voorheen wel?”) beantwoord je met deze lijst.

Testen zonder dat bezoekers iets merken: het hosts-bestand

Hier zit een van de slimste trucs van een goede migratie. Je wilt de nieuwe omgeving testen alsof hij al live staat, op het echte domein, zonder dat de buitenwereld er iets van merkt. Dat kan met een kleine aanpassing in het hosts-bestand van je eigen computer. Daarin koppel je jouw domeinnaam handmatig aan het IP-adres van de nieuwe server. Op macOS en Linux vind je dat bestand op /etc/hosts, op Windows in C:\Windows\System32\drivers\etc\hosts.

Het effect: jouw computer laat de website vanaf de nieuwe server zien, op de echte domeinnaam, terwijl alle andere bezoekers gewoon nog op de oude site zitten. Zo kun je in alle rust praktische tests doen in een situatie die identiek is aan de toekomstige werkelijkheid. Loop in elk geval na of alle pagina’s laden, of formulieren daadwerkelijk mail versturen, of een eventuele checkout werkt, of het SSL-certificaat geldig is en of de laadtijd in orde is. Vergeet na het testen niet de regel weer uit je hosts-bestand te halen, anders kijk je zelf nog naar de nieuwe server terwijl je denkt de live situatie te controleren.

Zo behoud je je Google-posities

Het grootste zakelijke risico van een migratie is verlies van organische vindbaarheid. Google heeft jouw huidige pagina’s leren kennen en waarderen; na de migratie moet al die opgebouwde waarde overgedragen worden aan de nieuwe situatie. Daar is één instrument voor dat boven alles uitsteekt: de 301-redirect.

Maak een redirectplan waarin elke oude URL doorverwijst naar zijn nieuwe tegenhanger. Dus niet alles naar de homepage sturen (een klassieke fout die Google behandelt als het verdwijnen van al die pagina’s), maar pagina voor pagina naar het inhoudelijk juiste nieuwe adres. Verandert de URL-structuur niet, zoals bij een pure hostingverhuizing, dan heb je hier weinig werk aan. Verandert die wel, dan is dit redirectplan het belangrijkste SEO-document van de hele migratie. Werk daarnaast de interne links op de site bij zodat ze rechtstreeks naar de nieuwe URL’s wijzen, dien een verse sitemap in via Google Search Console en gebruik bij een domeinwijziging ook de adreswijzigingsfunctie die Search Console daarvoor heeft.

Houd er rekening mee dat posities na een grote migratie tijdelijk kunnen schommelen, ook als alles goed is gedaan. Google moet de nieuwe situatie opnieuw crawlen en beoordelen, en dat kost dagen tot weken. Waar je op let is de trend: een dip die zich binnen enkele weken herstelt is normaal, structureel verlies wijst op een probleem in de redirects of de nieuwe site.

De overstap zelf: DNS en timing

Is alles getest, dan rest de daadwerkelijke omzetting. Verlaag ruim van tevoren (minimaal een dag) de TTL van je DNS-records naar bijvoorbeeld vijf minuten, zodat de wijziging straks snel wereldwijd doorwerkt in plaats van uren blijft hangen. Kies een rustig moment voor de omzetting, buiten piektijden van jouw bezoekers, en bevries wijzigingen aan content vanaf het moment van de laatste synchronisatie: alles wat na de laatste kopie nog op de oude site wordt aangepast, ben je kwijt. Controleer ook of het SSL-certificaat op de nieuwe server al actief is vóór de omzetting, anders begroet je je bezoekers met een beveiligingswaarschuwing.

Draait de site op het nieuwe adres, controleer dan direct de kritieke functies nog een keer: formulieren, inloggen, betalen, en of e-mail nog gewoon aankomt. Juist die e-mail wordt vaak over het hoofd gezien, omdat de MX-records bij een verhuizing per ongeluk mee veranderen terwijl de mail ergens anders wordt gehost.

Na de migratie: controleren en blijven monitoren

Een migratie is niet klaar op het moment dat de nieuwe site bereikbaar is. Plan de eerste weken na de overstap bewust nazorg in:

• Redirects steekproefsgewijs testen: pak de URL-lijst uit je inventarisatie en controleer of oude adressen netjes op de juiste nieuwe pagina uitkomen
• Search Console in de gaten houden: let op crawlfouten, 404-meldingen en de indexatiestatus van de nieuwe pagina’s
• Statistieken vergelijken: zet het bezoek af tegen je nulmeting; een onverklaarbaar gat wil je binnen dagen zien, niet na een kwartaal
• Snelheid meten: de nieuwe omgeving moet minimaal zo snel zijn als de oude, anders lever je alsnog posities en bezoekers in
• Oude omgeving aanhouden: zeg de oude hosting pas op als een maand lang alles aantoonbaar goed draait

Zelf doen of professionals inschakelen?

Een kleine site verhuizen naar een andere host is voor een handige doe-het-zelver goed te doen met de stappen hierboven. Maar hoe meer er samenkomt (een nieuw CMS, een andere URL-structuur, een webshop met live bestellingen, serieuze organische posities) hoe kleiner de marge voor fouten wordt. Twijfel je aan je eigen kunde, wees daar dan eerlijk over. Een mislukte migratie kost je al snel een veelvoud van wat begeleiding had gekost, en verloren rankings win je maar langzaam terug.

Investeer je al serieus geld in je online aanwezigheid, dan is professionele ondersteuning eerder logisch dan luxe. Denk aan een webdeveloper of IT’er die de technische kant borgt, en een gespecialiseerde SEO-partij zoals Upslash die meekijkt op het redirectplan en de vindbaarheid, zodat je autoriteit niet alleen behouden blijft maar er na de migratie zelfs sterker voor staat. De combinatie van die twee disciplines is precies wat een migratie succesvol maakt: techniek die klopt en SEO die geborgd is. Dan is de knop omzetten ineens geen spannend moment meer, maar gewoon de laatste stap van een goed plan.